Wat “ademend” concreet betekent.
Een ademend materiaal laat waterdamp door de wand gaan zonder die te hinderen. Deze eigenschap wordt gemeten met de µ-factor, die de dampdiffusieweerstand van het materiaal uitdrukt: hoe lager dit getal, hoe dampopener het materiaal.
De µ-factor hangt af van de aard van het materiaal, niet van de dikte: een hennepblok heeft dus dezelfde µ in 12 cm als in 36 cm.
| µ 2,8 IsoHemp-hennepblok |
µ ≈ 60 Polyurethaan, geëxtrudeerd polystyreen |
Het IsoHemp-hennepblok heeft een µ van 2,8. Een conventioneel petrochemisch isolatiemateriaal (polyurethaan, geëxtrudeerd polystyreen) zit rond 60.
Maar de µ alleen zegt niets over een echte wand, geplaatst met een precieze dikte. Daarvoor gebruiken we de Sd-waarde. Anders dan de µ karakteriseert die een laag zoals ze op de werf bestaat – een materiaal met zijn werkelijke dikte.
Een voorbeeld maakt het verschil tastbaar: een muur van 36 cm hennepblokken (µ = 2,8) heeft een Sd-waarde van ongeveer 1 m. Een laag filmvormende verf kan daarentegen een Sd van meer dan 10 m halen, met amper enkele tienden van een millimeter dikte.
Een volledige ademende muur kan dus geblokkeerd raken door een laag die duizend keer dunner is dan hijzelf. Die wanverhouding verklaart waarom de Sd-waarde, en niet de µ, de referentie is in normatieve drempels: het is de enige indicator die rekening houdt met zowel de aard van het materiaal als de werkelijke dikte.
Een “ademende” wand beoordeelt u dus op de Sd-waarde van elk van de lagen, die bij elkaar worden opgeteld: het is de volledige muur die telt, nooit het isolatiemateriaal op zich. Voor een niet-geventileerde wand moet de Sd aan de binnenzijde minstens 5 keer hoger blijven dan de Sd aan de buitenzijde; daaronder dreigt de waterdamp die van binnen naar buiten migreert te condenseren in de dikte van de muur. De DIN 4108-3 legt de grens voor dampdichtheid op een Sd van 1 500 m.
Twee fouten komen vaak terug in technische documenten: een Sd-waarde opgeven zonder de dikte te vermelden, of een µ met een Sd vergelijken alsof het om dezelfde grootheid gaat.
Ademend en capillair actief: een onderscheid dat u moet kennen.
Een ademende isolatie ontwerpen begint bij die twee cijfers, µ en Sd, maar houdt daar niet op. Niet alle ademende materialen gedragen zich hetzelfde tegenover vocht. Sommige laten de damp gewoon door; andere, capillair actief of hygroscopisch genoemd, kunnen bovendien overtollig vocht tijdelijk opnemen en het daarna opnieuw verdelen.
Het IsoHemp-hennepblok behoort tot die tweede categorie: het kan tot 12 L/m³ waterdamp opnemen en die op natuurlijke wijze weer afgeven, afhankelijk van de omgevingsomstandigheden. Dankzij dit gedrag is geen dampscherm nodig, wat ook de uitvoering op de werf vereenvoudigt.
“
We waren meteen overtuigd door dit materiaal. Het vertelt een ander verhaal dan conventionele isolatiematerialen.
Waarom deze parameter de duurzaamheid van de muur bepaalt.
Bij binnenisolatie migreert waterdamp op natuurlijke wijze van de warme binnenkant naar de koude buitenkant. Als de wand die doorgang blokkeert – dampscherm, dampdichte pleister, filmvormende verf – dreigt de damp te condenseren op het raakvlak tussen het isolatiemateriaal en de muur. Dat noemen we interstitiële condensatie. Wanneer ze optreedt, blijft ze vaak maandenlang onzichtbaar voor ze zich uit in de schade die we in het begin beschreven: loskomende pleister, rottende houten elementen, schimmelvorming.
Een ademend materiaal beperkt dat risico door de damp te laten circuleren. Een capillair actief materiaal gaat verder: het beheert het vocht in plaats van het gewoon te proberen vermijden. Daarin ligt precies het belang van het onderscheid hierboven.
In een recent, goed ontworpen gebouw kan een isolatie met dampscherm probleemloos werken. In oude gebouwen (baksteen, natuursteen, vakwerk), bij een noordgevel of bij optrekkend vocht ligt het risico duidelijk hoger, en komt de aansprakelijkheid van de ontwerper in het gedrang. Een blokkerende laag (dampscherm, dampdichte pleister of verf) aanbrengen op dit type gebouw komt vaak neer op het creëren van net het probleem dat u wilt vermijden. Dit geval vraagt een specifieke aanpak: lees ons artikel over binnenisolatie in oude gebouwen.
Een expertadvies voor het ontwerp
De ademende prestatie van een muur is ook een kwestie van afwerking. Het hennepblok gaat van nature goed samen met minerale pleisters – kalk, leem, gips – omdat al die afwerkingen met hem mee ademen. Om er het volle potentieel uit te halen, denkt u daar best al in de voorontwerpfase aan, in plaats van er pas op terug te komen als de werf al ver gevorderd is.
Bent u architect, studiebureau of aannemer?
Waar het op aankomt, is in de ontwerpfase nagaan of de opbouw van de lagen de Sd-verhouding respecteert. Bij IsoHemp hebben we de tools en de expertise om u daarbij te begeleiden.